Reklama

2019-04-23 23:19:58

Blog

PUSTY LAS

Monika Sznajderman mieszka w Beskidzie Niskim już ponad trzydzieści lat. I pisze wprost, że to jest jej miejsce na ziemi, powiada – „chciałabym zostać w nim do końca”, i dodaje, że tam znajduje się: „moje symboliczne i jak najbardziej realne jądro świata”. Jej najnowsza książka zatytułowana "Pusty las" ukazuje się na rynku 24 kwietnia, a już dwa dni później autorka spotka się z czytelnikami w Zakopanem.

     W tej znakomitej, niezwykłej książce, autorka w kilku miejscach bardzo wyraźnie się sama się sobie dziwi, pisząc: „Co ja właściwie tu robię, w tej ruskiej okolicy, na wysiedlonej Łemkowszczyźnie [...] Dziecko żydowsko-polskie z tak zwanej dobrej inteligenckiej rodziny, ‘inteligencja pracująca’, mówiono w tamtych dziwnych czasach, dziewczyna z warszawskiego Nowego Światu i okolic, panna do spodu miejska […] Co ja tu robię? Pytam więc często sama siebie w nagłym zadziwieniu”. Monika Sznajderman nieustannie się dziwi w tej książce. 
     Żyjąc, zajmujemy miejsce tych, którzy byli przed nami, taka jest oczywista kolej rzeczy. Jak jednak żyć w miejscu, w którym garstka ludzi zajmuje miejsce po ośmiuset, jak wypełnić taką przestronną pustkę? Szczególnie gdy tych ośmiuset nie odeszło tak, jak nakazuje czas, lecz zmiotła ich historia? Pusty las to opowieść autorki o życiu w Wołowcu, beskidzkiej wsi, z której kolejno znikali szukający szczęścia za oceanem biedacy, wizjonerscy nafciarze, Żydzi, Cyganie, Łemkowie. To także jej hołd dla tego miejsca na ziemi, jego historii, przyrody i jego mieszkańców.
     Jak napisał profesor Paweł Próchniak: "Pusty las to książka o życiu „wśród zrujnowanych cerkwi i zdziczałych sadów”, o wrastaniu w osierocony krajobraz i o czytaniu świata, który trwa już tylko w powidokach czegoś, czego „nie wolno przeoczyć”. Monika Sznajderman czyta Beskid Niski i czyta Wołowiec – czyta swoje miejsce na ziemi, miejsce życia na łące pamięci, w wyrwach po dawnych mieszkańcach Łemkowszczyzny. Te wyrwy, te pasma pustki – niewidoczne na pierwszy rzut oka – zjawiają się pośród słów, zawołane po imieniu. W tej prozie niemal słychać stukot klawiszy pod opuszkami palców, słychać oddech zbratany z rytmem kroków. I słychać też – mocno, wyraźnie – coś, co jest „jak łemkowskie gorzkie żale, jak smutna litania”. Pusty las – miejsce, od którego wieje grozą, całe w dreszczach, zagrzebane w cierpkiej ciszy. I jednocześnie jest to miejsce żywych głosów, codziennej krzątaniny, powszedniej czułości istnienia, która pachnie chlebem, tarniną i mgłą. Może w tym właśnie leży tajemnica tej prozy – w czułości, z jaką Monika Sznajderman dotyka ziemi niczyjej, leżącej pod białym, lodowatym słońcem, śmiertelnie zranionej. Ta czułość dotknięć jest czułością słów, ale ma też w sobie coś z miłości – przenikliwej, trzeźwej, dyskretnej. Taka miłość staje w pustym lesie, nawołuje. Wywabia z nieistnienia to, co powinno trwać. Układa usta do dawno zapomnianych imion jak do pocałunku. Powierza istnienie wyobraźni – osłania je, opatruje jego rany". 
     Z kolei profesor Roch Sulima, antropolog kultury, napisał o tej książce: "Powtarzane często pytanie: „Co ja tu robię?” jest ostatecznie pytaniem: „Kim jestem?”. Odpowiedź autorki nie jest spekulacją, ale działaniem, zatrudnieniem, budowaniem domu, zamieszkiwaniem, „wrastaniem” w tę pustkę po Łemkach, Żydach, Cyganach. Tworzeniem ze śladów i znaków przeszłości, głównie jednak „śladów śmierci, a nie śladów życia”, własnej „okolicy”, czyli ustanawianiem świata na nowo i siebie w tym świecie, gdzie „przedwieczorną porą czuje się smutek, drżenie i lęk”. Najważniejszą sprawą wydaje się jednak to, że Monika Sznajderman bliska jest odnalezienia języka, w którym może rozmawiać z nieobecnymi, z jej nieznanymi sąsiadami. Ten język jest widzeniem „przez nicość”, przybliżaniem się do świata z czułością, a nie widzeniem-władaniem. To bardzo ważne w czasach, gdy pamięć staje się towarem. Pusty las jest zapisem odnajdywania siebie przez powinność wobec Innych. I nie jest metaforą. Jednym z powtarzalnych wyobrażeń w tej książce jest właśnie las, który z bezlitosną obojętnością porasta progi zburzonych domostw i świątyń, ogrody i pola, wydeptane ścieżki, bezimienne mogiły i cmentarne nagrobki, ale też jako „drzewo z grobu” wpisuje się w odwieczną topikę życia". 
     Monika Sznajderman (ur. 1959) – antropolog kultury, wydawca, autorka książek. Studiowała w Katedrze Etnografii Uniwersytetu Warszawskiego. Następnie podjęła studia doktoranckie w Instytucie Sztuki PAN w Warszawie. Zajmowała się między innymi antropologią współczesności, kulturą masową, filmem, formami współczesnej wyobraźni religijnej. Stale współpracuje z kwartalnikiem Konteksty Instytutu Sztuki PAN. W 1996 roku założyła wraz z mężem Andrzejem Stasiukiem i prowadzi do dziś Wydawnictwo Czarne, jedną z czołowych polskich oficyn, specjalizujące się w literaturze faktu. Jest autorką pięciu książek. Trzy pierwsze poświęciła tematyce antropologicznej. Były to: Zaraza. Mitologia dżumy, cholery i AIDS (1994); Współczesna Biblia Pauperum. Szkice o video i kulturze popularnej (1998) oraz praca doktorska zatytułowana Błazen. Maski i metafory (2000, 2014) napisana pod kierunkiem prof. Ludwika Stommy.
     W 2016 roku ukazała się jej książka Fałszerze pieprzu. Historia rodzinna, za którą została w 2017 roku wyróżniona Nagrodą im. Marii i Łukasza Hirszowiczów, Nagrodą Literacką Miasta Radomia oraz Nagrodą im. Jerzego Turowicza. Książka ta była również nominowana do Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego, nagrody Śląski Wawrzyn Literacki, Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus oraz znalazła się w finale Nagrody Literackiej Nike. Fałszerzy pieprzu przetłumaczono na język niemiecki, w przygotowaniu przekłady francuski i hiszpański. 
     Zredagowała kilka antologii esejów i reportaży, m.in. Nostalgia. Eseje o tęsknocie za komunizmem (2002); Znikająca Europa (z Kathariną Raabe, 2006); Jako dowód i wyraz przyjaźni. Reportaże o Pałacu Kultury (z Magdaleną Budzińską, 2015) oraz Przecież ich nie zostawię. O żydowskich opiekunkach w czasie wojny (z Magdaleną Kicińską, 2018). W 2014 roku została uhonorowana w Lublinie Nagrodą im. Zbigniewa Hołdy. W tym samym roku przyznano jej nagrodę TVP Kultura – Gwarancje Kultury w kategorii Menadżer kultury. Mieszka w Wołowcu w Beskidzie Niskim.

Burmistrz Miasta Zakopanego, Wydawnictwo Czarne, Muzeum Tatrzańskie oraz Fundacja „Zakopiańczycy. W poszukiwaniu tożsamości” zapraszają na spotkanie z cyklu »CZARNE NA BIAŁYM« z udziałem MONIKI SZNAJDERMAN autorki książki PUSTY LAS. Rozmowę poprowadzą Maciej Krupa i Kuba Szpilka. Spotkanie odbędzie się 26 kwietnia 2019 roku, w piątek,  o godz. 18:00, w kawiarni „Kmicic” w Zakopanem, przy ulicy Staszica 11a. Wstęp wolny – Zapraszamy!

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.

Reklama
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ SPRZEDAWCZYNIE DO SKLEPU SPOŻYWCZEGO w SUCHEM, na stałe - umowa o pracę. Elastyczny grafik. Tel. 606 751 451.
  • PRACA | dam
    Kościelisko praca całoroczna z wyżywienie pomoc przy pensjonacie Pokojowa Kucharka Kelnerka najlepiej osoba wielofunkcyjna możliwe zakwaterowanie. 600 011 905 info@gorskipalacyk.pl
    Tel.: 600
  • PRACA | dam
    Austria. Praca dla budowlańców od zaraz, 2300 EUR na rękę i więcej, blisko granicy, austriacka umowa. 774412450praca@csopole.pl www.clubsilesius.pl
    Tel.: 774412450
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    MERCEDES W211 wersja elegant E200. Kupione w Niemczech w 2010 w salonie Mercedesa od pierwszego właściciela. W Polsce jeden właściciel i użytkownik od zakupu. Auto serwisowane. 1,8 kompressor benzyna, 135 kW - 185 KM, automat, napęd tył, sedan. Produkowany 2006 do 2009 - to auto z października 2006, po liftingu. Przebieg około 173 tys. km. Cena 35.000 - w cenie nowe opony zimowe, letnie są na kolach. Lakier metalik czarny, felgi oryginalne. Więcej informacji: 602 37 17 10.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    LAS Z GRUNTEM ROLNYM, 8000 m, obrzeża Zakopanego. 607 506 428.
  • PRACA | dam
    Firma DREWNEX Spytkowice przyjmie pracowników budowlanych do montażu i budowy domów drewnianych. 692 193 449.
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI OSOBĘ DO PRACY ZA BAREM. 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KELNERKĘ - PRACA STAŁA. 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI OSOBY DO PRACY W WEEKENDY, ŚWIĘTA. 601 533 566, 18 20 64 305
  • KUPNO
    KUPIĘ STARE SANIE GÓRALSKIE MOGĄ BYĆ DO MAŁEJ RENOWACJI. Tel. 691 523 433, paula.9@interia.pl
  • SPRZEDAŻ | różne
    LIKWIDACJA OBIEKTU W KOŚCIELISKU - WYPRZEDAŻ w dniach 27-29.09 - drewnianych mebli (łóżka, fotele i inne) odbiór osobisty. Tel.694180903
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM zatrudni POMOC KUCHENNĄ. Warunki pracy i płacy bardzo dobre. Kontakt tel. 602 186 987.
  • PRACA | dam
    PIEKARNIA W ZAKOPANEM zatrudni DZIEWCZYNĘ LUB CHŁOPAKA DO KROJENIA CHLEBA. Praca na noc. 604 102 804, 602 285 793, 601 512 211.
  • PRACA | dam
    Firma w Zakopanem zatrudni PANIĄ DO SPRZĄTANIA i MAGAZYNIERA/-KĘ (praca na noc). 604 102 804, 602 285 793, 601 512 211.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia PÓŁ DOMU (3 pokoje) - Białka Tatrzańska. 695 505 776.
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    MAZDA 6, 2004, kombi, diesel. 660 275 561.
  • PRACA | dam
    Karczma Tatrzański Bór w Małem Cichem zatrudni kelnerkę oraz pomoc kuchenną (garmażerka) mile widziane doświadczenie. Możliwość zakwaterowania.
  • PRACA | dam
    Praca opiekunki w Domu Opieki dla osób starszych w Zakopanem, Struga 4. 698-673-260swiatkowska.w@wp.pl
    Tel.: 698
  • PRACA | dam
    Zatrudnimy OSOBY DO PUNKTU GASTRONOMICZNEGO OD JUŻ - SPRZEDAŻ GOFRÓW I WINA GRZANEGO - KRUPÓWKI. Kontakt: 533 226 109.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DZIAŁKI 2 HA - k/Białki. 182856454.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA DOMINIUM na Krupówkach ZATRUDNI KELNERKĘ, PIZZERA, DOSTAWCĘ - NA STAŁE. 668 404 790, 664 023 298.
  • PRACA | dam
    POKOJOWA w hotelu 4* w centrum Zakopanego. Kameralny obiekt, spokojna praca. Pełny etat, umowa o pracę. Tel. 889 949 381.
  • PRACA | dam
    KUCHARZ/RKA śniadaniowi oraz a\'la carte - w hotelu 4* w centrum Zakopanego. Pełny etat, umowa o pracę. Tel. 792 276 261.
    Tel.: 792 276 261
  • PRACA | dam
    KARCZMA SZAŁAS KURNIAWA ZATRUDNI POMOC KUCHENNĄ - Zakopane Jaszczurówka - 608 842 830.
  • PRACA | dam
    Hotel "Sabała" w Zakopanem zatrudni OSOBĘ DO SPRZĄTANIA POKOI. Oferujemy umowę o pracę. Bardzo prosimy o kontakt osobisty w recepcji hotelu przy ulicy Krupówki 11 lub tel. 18 20 150 92.
  • PRACA | dam
    Hotel "Sabała" w Zakopanem zatrudni OSOBĘ NA REKREACJĘ HOTELOWĄ. Bardzo prosimy o kontakt osobisty w recepcji hotelu przy ulicy Krupówki 11 lub tel. 18 20 150 92
  • PRACA | dam
    Hotel w Bukowinie Tatrzańskiej zatrudni: - Kucharzy/ młodszych kucharzy - Panie do przygotowywania śniadań - Kelnerów/ kelnerki - Recepcjonistki/ Recepcjoniści Praca stała bądź dorywcza, elastyczny grafik pracy, stabilne warunki zatrudnienia. 507645428natalia25-92@o2.pl
    Tel.: 507645428
  • PRACA | dam
    PRACA OD ZARAZ! Wynagrodzenie do 9 000 zł netto! Serwis sprzątający: Vorarlberg Austria. Chcesz być częścią naszego zespołu? Dołącz do nas! Prześlij nam swoje CV na adres: office.cowa@gmail.com.office.cowa@gmail.com
  • PRACA | dam
    POSZUKUJĘ ASYSTENTKI STOMATOLOGICZNEJ lub OSOBY CHĘTNEJ NA TO STANOWISKO (po maturze, DO PRZESZKOLENIA) - Zakopane. 793 333 072 (po godz. 19)
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam NOWE KILIMY RĘCZNIE TKANE (z owczej wełny). Wzory: jarzębina i parzenica (60/80), krokusy. GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY JUHASKIE. CHODNIKI TKANE NA KROŚNIE. Tel. 793 887 893
  • PRACA | dam
    NORWEGIA (Oslo) - BUDOWLAŃCY. Zatrudnimy na warunkach norweskich pomocników, tynkarzy, malarzy, dekarzy. Języki obce NIE wymagane - praca tylko z pracownikami z Podhala. Praca całoroczna, również w zimie. Zjazdy do kraju co 1-3 tygodnie (samolot) wg. własnego uznania. Pełna elastyczność co do wyjazdów do kraju. Zarobki od 15-25 Euro /godz. Zapraszamy. Tel. 667 602 602.
  • USŁUGI | budowlane
    PŁYTKI, PANELE, SZPACHLOWANIE, MALOWANIE itp. 796 544 016.
  • PRACA | dam
    Karczma na Krupówkach - zatrudnimy PRACOWNIKÓW NA BAR ORAZ KELNERÓW. Od już. Zakopane. Kontakt: 533 226 109.
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
2021-09-28 21:30 W czwartek jednodniowe załamanie pogody 2021-09-28 20:45 Zobaczcie kto był i jak się bawił na urodzinach kolejki na Palenicę (WIDEO) 2021-09-28 20:40 Spotkanie online z wójtem Lipnicy Wielkiej 2021-09-28 20:02 Kamiland to był strzał w dziesiątkę (WIDEO) 1 2021-09-28 19:38 Rośnie liczba nowych zakażeń koronawirusem w Polsce. Dużo zgonów z powodu Covid-19 1 2021-09-28 19:30 Nuty Bacha, Beethovena, Rachmaninowa. Koncert w PSM 2021-09-28 19:15 Miasto czy wieś? Radni mają zastrzeżenia do konsultacji społecznych 1 2021-09-28 18:30 Druga szansa na chodnik. Czy tym razem mieszkańcy nie będą protestować? 2021-09-28 17:45 Jeszcze poczekamy nim zaparkujemy na pierwszym takim park&ride 2021-09-28 17:06 Zagęszczarka na budowę - parametry i rodzaje sprzętu 2021-09-28 16:45 Tydzień sportu. Boisko przy szkole na Skibówkach oficjalnie otwarte 2021-09-28 16:00 Coraz bliżej Manaslu 2 2021-09-28 15:15 Fundacja Rozwoju Regionu Rabka otworzyła swoje biuro w Mieście 1 2021-09-28 14:06 O hodowli pszczół i nie tylko. Konferencja pszczelarska 2021-09-28 14:00 Znamy szczegóły pożaru w Białym Dunajcu (WIDEO, ZDJĘCIA) 2021-09-28 13:30 Zderzenie w Jabłonce 2021-09-28 12:45 Jedyny taki chodnik. Wykręcisz na nim nogę 2 2021-09-28 11:50 Trochę słońca, trochę chmur 2021-09-28 10:45 Mały Józio z Makowa Podhalańskiego potrzebuje waszej pomocy 2021-09-28 10:00 Wnuczka pana hrabiego 1 2021-09-28 08:59 Młodzi górale z sukcesami na Mistrzostwach Małopolski 2021-09-28 08:01 Turystki zagubiły się w Pieninach 2021-09-28 06:38 Wielki i groźny pożar w Białym Dunajcu (ZDJĘCIA) 2021-09-27 22:58 Maciej Piczura z Cichego w programie Mam Talent 2 2021-09-27 21:34 Pamięć o człowieku zwanym "Koniem" 2021-09-27 20:50 Jak pisać, by być czytanym - czyli partnerstwo dla książki 2021-09-27 19:59 Ceny zwariowały. I jak tu wybudować albo wyremontować dom? 23 2021-09-27 19:15 Uwaga! Nowe oszustwo - na czternastą emeryturę 1 2021-09-27 18:33 Dziś serwujemy książkowe różności. Konkurs dla czytelników 2021-09-27 18:30 Rynek pełen życia 2 2021-09-27 17:41 Quad z dużą prędkością przejechał przez Krupówki 7 2021-09-27 16:42 Wypadek taternicki na Kościelcu. Ratownicy TOPR w akcji 2021-09-27 16:33 MOK na walizkach tym razem na Filipinach 2021-09-27 16:15 Dzikim okiem spójrz na korytarz ekologiczny 2021-09-27 15:30 Polacy zdziwieni, że przed wejściem do lokalu pytają o szczepienia 4 2021-09-27 15:23 Podróż w Miejscu - Podróże po Kulturze 2021-09-27 14:46 Sprostowanie Kliniki Medycznej Allmedica 2021-09-27 14:41 Potrącenie dziewczynki na Kasprusiach 2021-09-27 13:58 Na Krupówkach bez powodu uderzył turystę, natychmiast zatrzymali go policjanci 18 2021-09-27 13:15 Wtorek z narkotykami - trójka młodych ludzi przyłapana na gorącym uczynku 1 2021-09-27 12:33 Potrącenie w Cichem 2 2021-09-27 12:15 Sorry Boys i Ania Gąsienica Byrcyn na zakończenie muzycznego festiwalu w Kościelisku 2 2021-09-27 11:30 Oblężone Tatry. Za tydzień zapowiada się kolejny słoneczny weekend 2021-09-27 11:30 Mieszkanie Plus w Nowym Targu - nabór jeszcze w tym roku 1 2021-09-27 10:44 Nowe zakażenia koronawirusem na Podhalu. Ile tym razem? 8 2021-09-27 10:30 Sesja w Czarnym Dunajcu. Po kilku minutach obrady przerwane 2021-09-27 10:00 Sezon na podgrzybki w pełni 2021-09-27 09:00 SQBANI podbijają telewizję 4 2021-09-27 08:00 Brak toalet w Zakopanem 10 2021-09-26 22:15 Złote Rysie rozdane
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

Bojcorka

Pożegnania

FILMY TP